E-Uluslararası Pedandragoji Dergisi

Akademisyenlerin ve Öğrencilerin Görüşlerine Göre Akademisyenlerin Saygınlığı

Prof. Dr. Hasan Demirtaş — 2026-06-13

Saygı ve itibar görme, değerli, güvenilir ve saygın olma olarak tanımlanabilecek saygınlık hem kişiler hem de meslekler açısından önem arz eder. Bir mesleğin, hem o mesleği icra edenler hem de öncelikle o mesleğin pratiğinden etkilenenler ve toplumca saygın olarak görülmesi o meslek adına önemlidir. Bu durum hem mesleğin değerini yüceltir hem de saygınlığını arttırır. Eğitim örgütleri temel kaynağının insan olmasından ve bu kaynağını toplumdan girdi olarak alıp topluma çıktı olarak vermesinden dolayı diğer örgütlerden ayrılmaktadır. Bir eğitim örgütü olan üniversitelerde öğretmen yetiştirme görevini üstlenen eğitim fakültelerindeki akademisyenlerin saygınlıklarının, uzun vadede yetiştirdikleri öğretmenler aracılığıyla geleceğin toplumuna yansımaları açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Bu araştırma, akademisyenlerin ve öğrencilerin algılarına göre eğitim fakültesinde görev yapan akademisyenlerin saygınlıklarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden olgubilim çalışması olarak tasarlanmıştır. Olgubilim deseni, günlük yaşamda karşılaştığımız olgularla ilgili derinlemesine anlayışa sahip olmamızı ve olguları daha iyi kavramamızı sağlar. Araştırmanın çalışma grubunu, kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemiyle belirlenen, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesinde görev yapan 37 akademisyen ve İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesinde farklı programlarda öğrenim gören 63 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler betimsel ve içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, akademisyenlerin çoğunun akademiyi saygın bir meslek olarak görmediği anlaşılmıştır. Araştırmanın en dikkat çeken sonuçlarından birisi hem akademisyenlerin hem de öğrencilerin saygın bir akademisyenin olumlu kişilik özelliklerinin ilk sırasında adaletli-adil olma özelliğini vurgulamalarıdır. Araştırmada olumsuz kişilik özellikleri açısından akademisyenlerce ilk sırada ifade edilen davranışın politik görüşünü yansıtma olduğu dikkat çekerken, öğrenciler özensiz giyinme davranışına daha çok vurgu yapmıştır.

Anahtar Kelimeler: Eğitim, Üniversite, Akademisyen, Akademisyen saygınlığı

Öğretmenlerin İş Doyumu Algılarının Yaş Değişkenine Göre Meta-Analizi

Prof. Dr. Erdal Toprakçı — 2026-06-13

As job satisfaction is a key factor in enhancing workforce productivity and improving the quality of the education system, it is a concept frequently studied, particularly in the field of educational management research. One of the factors determining teachers’ job satisfaction is their individual/demographic characteristics (gender, age, professional seniority, marital status, educational background, etc.). In the present study, a meta-analysis was conducted within the context of a quantitative research synthesis to determine whether teachers’ perceptions of job satisfaction differ according to the age variable. Within the scope of the research, 324 master’s and doctoral theses, sampled from schools in Turkey between 2007 and 2023 and written in Turkish, were examined; following the inclusion and exclusion process, a meta-analysis was conducted on 87 studies. According to the research findings, there is no publication bias in the studies examined. Teachers’ age has a very low influence on their job satisfaction. The job satisfaction level of older teachers is higher than that of middle-aged teachers. This higher level is positively influenced by certain moderating variables (publication type, school type, and sample region). Given that age has a very low influence on job satisfaction, it is recommended that school leaders consider the potential influence of other factors when implementing measures to enhance their teachers’ job satisfaction. In order to produce new meta-analyses in the future, there must be a publication policy and framework that ensures primary studies examining the relationship between age, demographic variables and job satisfaction are included, along with their data suitable for meta-analysis. Meanwhile, whilst other meta-analyses capable of producing cross-cultural results may be conducted, once the number of meta-analyses examining the relationship between age and job satisfaction reaches a level suitable for statistical processing, advanced/meta-meta-analyses may be carried out. Furthermore, it may be advisable to conduct Cross-Temporal Meta-Analysis (CTMA) studies aimed at accurately estimating the effects of age on job satisfaction.

Keywords: Teacher, Job satisfaction, Age, Meta-analysis

Okul Müdürlerinin Kullandıkları Örgütsel Güç Kaynaklar ile Kibirli Liderlik Eğilimleri Arasındaki İlişki

Seyhan Alpaslan — 2026-06-13

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin okul müdürlerinin kullandıkları örgütsel güç kaynaklarına ve kibirli liderlik eğilimlerine ilişkin algılarını incelemek ve söz konusu güç kaynaklarının kibirli liderliği ne düzeyde yordadığını belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı kapsamında ilişkisel tarama modeline dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2025–2026 eğitim-öğretim yılında İzmir ili Bayraklı ilçesinde görev yapan 128 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler, Örgütsel Güç Kaynakları Ölçeği ve Hubristik Liderlik Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, okul müdürlerinin kullandıkları örgütsel güç kaynakları arasında en yüksek ortalamanın zorlayıcı güç boyutunda olduğu, öğretmenlerin kibirli liderlik algılarının ise görece yüksek düzeyde bulunduğu belirlenmiştir. Cinsiyet, mesleki kıdem ve mevcut yönetici ile çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık saptanmazken, yaş ve öğrenim durumu değişkenleri açısından bazı anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Korelasyon analizi sonuçları, zorlayıcı güç ile kibirli liderlik arasında güçlü ve pozitif yönlü bir ilişki bulunduğunu; buna karşılık yasal güç, uzmanlık gücü ve karizmatik güç ile kibirli liderlik arasında negatif yönlü ilişkiler olduğunu göstermiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre, örgütsel güç kaynakları kibirli liderlikteki varyansın %70.5’ini açıklamaktadır. Zorlayıcı güç en güçlü yordayıcı olarak belirlenmiş, ödül gücünün ise daha zayıf olmakla birlikte anlamlı bir yordayıcı etkiye sahip olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, okul müdürlerinin zorlayıcı güce dayalı yönetim uygulamalarının artmasının öğretmenlerin kibirli liderlik algılarını güçlendirebileceği söylenebilir. Bulgular, eğitim örgütlerinde güç kullanımının yalnızca yönetsel bir araç olmadığını, aynı zamanda liderlik algılarını şekillendiren önemli bir değişken olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda okul müdürlerinin güç kullanımında daha dengeli, katılımcı ve uzmanlığa dayalı bir yaklaşım benimsemeleri; ayrıca okullarda geri bildirim ve hesap verebilirlik mekanizmalarının güçlendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Eğitim liderliği, Örgütsel güç, Kibirli liderlik, Zorlayıcı güç