İlkokullarda Kadın Okul Yöneticilerinin Yönetsel Yeterliliğine İlişkin Okul Paydaşlarının Görüşleri

##plugins.themes.academic_pro.article.main##

Özet

Toplumsal ve ekonomik kalkınmanın en önemli unsuru yetişmiş insan kaynağıdır. İnsan kaynağının yetiştirilmesi ve geliştirilmesi ise eğitim ile mümkündür. Eğitim kurumlarının bu işlevi yerine getirmesi ise kurumların insan kaynaklarının önemli bir kısmını oluşturan kadın yöneticilerinin daha fazla sayıda olmasına ve okulların etkililiğinin arttırılmasına bağlıdır. Bu çalışmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokullarda çalışan okul yöneticisi ve öğretmenler ile velilerin bu okullarda görevli kadın yöneticilerin yönetsel yeterliklerine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Antalya ili Muratpaşa ve Kepez ilçelerindeki farklı sosyo ekonomik yapıya sahip bölgelerden amaçlı örneklem yöntemlerinden maksimum çeşitlilik yöntemine göre seçilen 5 farklı ilkokuldan gönüllülük esasına göre belirlenen 7 okul yöneticisi, 12 öğretmen ve 8 veli olmak üzere toplam 27 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda katılımcıların önemli bir kısmı kadın yöneticilerin yönetsel yeterlik açısından yeterli olduğunu, kadın yönetici olmanın yönetsel açıdan ve özellikle iletişim becerileri açısından bazı avantajları beraberinde getirdiğini ve kadın yöneticilerle birlikte çalışmaktan memnun olduklarını; bazı katılımcılar ise yönetsel yeterliliğin cinsiyete bağlı olmadığını, iyi bir yönetici olmanın kendini yetiştirmeye bağlı olduğunu, katılımcıların önemli bir kısmının ise kadınların okul yönetiminde daha fazla sayıda yer alması gerektiği konusunda görüş bildirmişlerdir.

##plugins.themes.academic_pro.article.details##

Atıf için
Kayıkçı, K., & Sıkar, B. (2021). İlkokullarda Kadın Okul Yöneticilerinin Yönetsel Yeterliliğine İlişkin Okul Paydaşlarının Görüşleri. E-Uluslararası Pedandragoji Dergisi, 1(2), 61–77. https://doi.org/10.7051/e-ijpa.27

Referanslar

  1. Açıkgöz, K. (1994). Eğitimde etkili yönetici davranışları. İzmir, Kanyılmaz Matbaası.
  2. Altıntaş Çınar, F. & Aytaç Kavurmacı, F. (2018). Yöneticilik özelliklerine ilişkin algılanan cinsiyet kalıp yargılarının analizi’’ Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Cilt 73, No. 2, 2018, s. 527 – 54
  3. Anafarta, N., Sarvan, F. & Yapıcı, N. (2008), Konaklama işletmelerinde kadın.
  4. Yöneticilerin cam tavan algısı: antalya ilinde bir araştırma”, Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 15:
  5. -137.
  6. Atay K. (2001) “İlköğretim Okul Müdürlerinin Genel Tutum ve Davranışları”, Eğitim Yönetimi, Sayı.28, 2001, ss.471-482.
  7. Aydın, İ. (2008). Öğretimde denetim (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  8. Axelrod, R. & Ross H. (2003), The Evolution of Ethnocentric Behavior, Midwest Political Science Convention Paper
  9. Başar, H. (1993). Eğitim denetçisi: rolleri, yeterlikleri, seçilmesi, yetiştirilmesi, Pegem Yayıncılık, Ankara
  10. Bayrak, S. & Mohan, Y. (2001). Erkek yöneticilerin çalışma yaşamı ve liderlik davranışları açısından kadın yöneticileri algılama tarzları", Amme İdaresi Dergisi, 34(2), 89-114.
  11. Brenner, Otto, Joseph Tomkiewicz ve Virginia Schein (1989), “The Relationship Between Sex Role Stereotypes And Requisite Management Characteristics Revisited”, Academy Of Management Journal, 32 (3): 662-669.
  12. Otto, B., Tomkiewicz, J. & Schein, V. (1989), The Relationship Between Sex Role Stereotypes And Requisite Management Characteristics Revisited, Academy Of Management Journal, 32 (3): 662-669.
  13. Bursalıoğlu, Z.(1981). Eğitim Yöneticisinin Yeterlikleri. İlköğretim Okulu Müdürlerinin yeterliklerine İlişkin Bir Araştırma, Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları No .93,Ankara,
  14. Caven, V. (2006). Choice, diversity and ‘false consciousness’ in women careers. International Journal of Training and Development, 10, 41-54
  15. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications.
  16. Çakır, Ö. (2008). Türkiye’de kadının çalışma yaşamından dışlanması. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 31: 25-47.
  17. Çelik, Y. (2006) Sürdürülebilir Kalkınma Kavramı ve Sağlık.Sağlık İdaresi Bölümü Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Cilt:9, Sayı:1, 2006.
  18. Çelikten, M. (2004). Okul müdürü koltuğundaki kadınlar: Kayseri ili örneği, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17, 91-118,(http://sbedergi.erciyes.edu.tr/sayi_17/06).
  19. Edmonds, W. A., & Kennedy, T. D. (2017). An Applied Reference Guide to Research Designs: Quantitative, Qualitative, and Mixed Methods: Quantitative, Qualitative, and Mixed Methods. Sage.
  20. Erdoğan, İ. (2006). Eğitime yeni yönelimler, Demirel, Özcan ve Z. Kaya (Ed.) Öğretmenlik
  21. Mesleğine Giriş, Ankara: Pegem A. Yayıncılık.
  22. Ergün, Ş. (1996). İlköğretim Müfettişlerinin Okul Yönetiminde Kadınların ve Erkeklerin Yeteneklerine İlişkin Tutumları, Çağdaş Eğitim (Aralık), 21, (227), 24-29.
  23. Eser E. (2014). Küreselleşme Süreci ve Eğitime Etkisi .Sosyal Bilimler Bölümü, Mş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi ISSN:2147-7655 Cilt:2 Sayı2 .
  24. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2005). How to design and evaluate research in education. New York: McGraw-Hill Humanities/Social Sciences/Languages.
  25. Heilman, M. E. (1995). Sex stereotypes and their effects in the workplace: what we know and what we don't know. Journal of Social Behavior and Personality, 10, 3-26.
  26. Katz, R.L. (1974). Skills of an efefectieve to administrator. Harvard Business Review.
  27. Kayıkçı, K. (1999). Toplam kalite yönetiminde liderlik. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. Pegem yayınları, 20(20)577-595.
  28. Kayıkçı, K. (2001). Yönetici yetiştirme sorunu. Milli Eğitim Dergisi. (150)28-38.
  29. Kayıkçı, K. & Sayın, Ö. (2010). Ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin okuldan memnuniyet düzeyleri. Milli Eğitim Dergisi.(187)207-224.
  30. Kızıloluk, H. (2007). Toplum bilim yazıları. Ankara: Anı Yayıncılık.
  31. KSSGM (2001), Tanıtım ve Savunuculuk Programı, Ankara.
  32. Landis, J. R. & Koch, G.G. (1977). The measurement of observer agreement for categorical data, Biometrics, 33, 159-174.
  33. MEB. (2021). Milli Eğitim Bakanlığı. Milli Eğitim İstatistikleri-2019-2020 Eğitim Öğretim Yılı –Eylül 2020- https://sgb.meb.gov.tr/www/icerik_goruntule.php?KNO=396
  34. Özdemir A. (2020). Türk Eğitim Sisteminde Eğitim Yöneticilerinin Yeterliklerinin ve Bu Yeterlik Derecelerinin Çok Kriterli Karar Verme ile Belirlenmesi 1 Eğitim ve Bilim Cilt 45 Sayı 204 251-301.
  35. Patton, M. Q. (2001). Qualitative research & evaluation methods. Sage Publications.
  36. Schein, V. (1973), The Relationship Between Sex Role Stereotypes And Requisite Management Characteristics, Journal Of Applied Psychology, 57 (2): 95-100.
  37. Schein, V. (1975), Relationships Between Sex Role Stereotypes and Requisite Management Characteristics among Female Managers, Journal of Applied Psychology, 60 (3): 340- 344.
  38. Schein, V. (2001), A Global Look at Psychological Barriers to Women's Progress in Management, Journal of Social Issues, 57 (4): 675-688.
  39. Schein, V. &Ruediger, M. (1992), Sex Role Stereotyping and Requisite Management Characteristics: A Cross Cultural Look, Journal of Organizational Behavior, 13 (5): 439- 447.
  40. Simpson, R. (1997). Have times changed? career barriers and the token women manager. British Journal of Managemnet, 8, 121-130.
  41. Şimşek, H., & Yıldırım, A. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  42. Aile,Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü (2020) Türkiye’de Kadın - Şubat/ 2020-24 - https://www.ailevecalisma.gov.tr/media/38419/02-03-2020-tr-de-kadin.pdf
  43. Sağlık Bakanlığı (2020). Covid-19 Bilgilendirme Sayfası- https://saglik.gov.tr/
  44. UNDP (2021) https://www.tr.undp.org/content/turkey/tr/home/sustainable-development-goals/goal-5-gender-equality.html
  45. Tan, M. (1996). Eğitim yönetiminde kadın azınlık, TODAİE Dergisi, 29(4), 33-42.
  46. Tan, M. (2002). Eğitim yönetiminde kadınlara yer/gerek var mı?. 21. Yüzyıl Eğitim Yöneticilerinin Yetiştirilmesi Sempozyumu (16-17 Mayıs 2002), Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları (191): 37-46.
  47. Tan, M. (1998). "Eğitim Yönetiminde Bir Kadın Profili." Türkiye'de Eğitim Yönetimi. İstanbul: Kültür Koleji Eğitim Yayınları.
  48. Terborg, J. R. (1977) Women in management: A research review. Journal of Applied Psychology, 62(6), 647-664.
  49. Thompson, A. (2003). Special series on girls and women in education caring in context: four feminist theories on gender and education. Curriculum Inquiry, 33(1).
  50. Timpano, D. M., & Knight, L. W. (1976). Sex discrimination in the selection of school district administrators: What can be done? Washington, D.C.: NIE.
  51. TÜİK (2016). İstatistiklerle kadın https://tuikweb.tuik.gov.tr/HbPrint.do?id=24643
  52. TÜİK (2020). Kurumsal- Sayı: 33790 /10 Eylül 2020- İşgücü İstatistikleri, Haziran 2020 - https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-Haziran-2020-33790
  53. TÜİK (2020). Kurumsal Sayı:33847/ 10 Şubat 2020 - Sürdürülebilir Kalkınma Göstergeleri https://tuikweb.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=33847