Akademisyenlerin ve Öğrencilerin Görüşlerine Göre Akademisyenlerin Saygınlığı

##plugins.themes.academic_pro.article.sidebar##

Yayınlanmış Haz 13, 2026
https://doi.org/10.7051/e-ijpa.159
Download
PDF
Statistic

İstatistikler

Ölçüm Çağrılıyor ...
Cilt 6 Sayı 1: Haziran 2026

##plugins.themes.academic_pro.article.main##

Prof. Dr. Hasan Demirtaş
İnönü Üniversitesi
https://orcid.org/0000-0003-4159-8937
Prof. Dr. Melike Cömert
İnönü Üniversitesi
https://orcid.org/0000-0001-5406-6943
Yaşar Dilber
Gürsu Bilim ve Sanat Merkezi-Bursa
https://orcid.org/0000-0001-7994-2786

Özet

Saygı ve itibar görme, değerli, güvenilir ve saygın olma olarak tanımlanabilecek saygınlık hem kişiler hem de meslekler açısından önem arz eder. Bir mesleğin, hem o mesleği icra edenler hem de öncelikle o mesleğin pratiğinden etkilenenler ve toplumca saygın olarak görülmesi o meslek adına önemlidir. Bu durum hem mesleğin değerini yüceltir hem de saygınlığını arttırır.  Eğitim örgütleri temel kaynağının insan olmasından ve bu kaynağını toplumdan girdi olarak alıp topluma çıktı olarak vermesinden dolayı diğer örgütlerden ayrılmaktadır. Bir eğitim örgütü olan üniversitelerde öğretmen yetiştirme görevini üstlenen eğitim fakültelerindeki akademisyenlerin saygınlıklarının, uzun vadede yetiştirdikleri öğretmenler aracılığıyla geleceğin toplumuna yansımaları açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Bu araştırma, akademisyenlerin ve öğrencilerin algılarına göre eğitim fakültesinde görev yapan akademisyenlerin saygınlıklarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden olgubilim çalışması olarak tasarlanmıştır. Olgubilim deseni, günlük yaşamda karşılaştığımız olgularla ilgili derinlemesine anlayışa sahip olmamızı ve olguları daha iyi kavramamızı sağlar. Araştırmanın çalışma grubunu, kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemiyle belirlenen, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesinde görev yapan 37 akademisyen ve İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesinde farklı programlarda öğrenim gören 63 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler betimsel ve içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, akademisyenlerin çoğunun akademiyi saygın bir meslek olarak görmediği anlaşılmıştır. Araştırmanın en dikkat çeken sonuçlarından birisi hem akademisyenlerin hem de öğrencilerin saygın bir akademisyenin olumlu kişilik özelliklerinin ilk sırasında adaletli-adil olma özelliğini vurgulamalarıdır. Araştırmada olumsuz kişilik özellikleri açısından akademisyenlerce ilk sırada ifade edilen davranışın politik görüşünü yansıtma olduğu dikkat çekerken, öğrenciler özensiz giyinme davranışına daha çok vurgu yapmıştır.


Anahtar Kelimeler: Eğitim, Üniversite, Akademisyen, Akademisyen saygınlığı

##plugins.themes.academic_pro.article.details##

TrDoi
https://trdoi.org/10.27579808/e-ijpa.159
Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License ile lisanslanmıtır.

Atıf için
Demirtaş, P. D. H., Cömert, P. D. M., & Dilber, Y. (2026). Akademisyenlerin ve Öğrencilerin Görüşlerine Göre Akademisyenlerin Saygınlığı. E-Uluslararası Pedandragoji Dergisi, 6(1), 1–21. https://doi.org/10.7051/e-ijpa.159

Referanslar

  1. Aksu, M. Demir, C. E. Daloğlu, A. Yıldırım, S. ve Kiraz, E. (2010). Who are the future teachers in Turkey? Characteristics of entering students teachers. International Journal of Educational Development, 30, 91-101. https://users.metu.edu.tr/soner/InternationalJournals/2.pdf
  2. Altbach, P. G. & Salmi, J. (2011). The road to academic excellence: the making of world-class research universities. World Bank Publications.
  3. Altbach, P. (2015). The Deteriorating Guru: The Crisis of the Professoriate. International Higher Education, 36. https://doi.org/10.6017/ihe.2004.36.7426
  4. Andersen, R. & Van de Werfhorst, H.G. 2010. Education and occupational status in 14 countries: The role of educational ınstitutions and labour market coordination. British Journal of Sociology, 61(2), 336-355. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-4446.2010.01315.x
  5. Anker, R., Chernyshev, I., Egger, P., Mehran, F. & Ritter, J. A. (2003). Measuring decentwork with statistical indicators. International Labour Review, 142(2), 147-178.
  6. Anzilago, M., Daciê, F. do P. & Giustina, K. A. D. (2023). Ethical behavior in the work environment and its effects on academic misconduct. Revısta Ambıente Contábıl - Universidade Federal Do Rio Grande Do Norte - ISSN 2176-9036, 15(2). https://doi.org/10.21680/2176-9036.2023v15n2id33076
  7. Atmaca, T. (2020). Öğretmenlerin toplumsal saygınlık ve imajlarına olumsuz etki eden faktörlerin incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 34(1), 152-167. DOI: 10.33308/26674874.2020341165.
  8. Ayalon H. (2003), Women and men go to university: mathematical background and gender differences in choice of field in higher education, Sex Roles, 48(5–6), 277-290.
  9. Bardakçı, S. (2019). Öğrencilerin üniversite ve bölüm tercihlerini etkileyen faktörlerin incelenmesi: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri MYO Örneği. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(2), 356-373. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.615244
  10. Bastedo, M. N. & Bowman, N. A. (2010). U.S. news & world report college rankings: Modeling institutional effects on organizational reputation. American Journal of Education, 116(2), 163–183.
  11. Briggs S. & Wilson A. (2007) Which university? A study of the ınfluence of cost and ınformation factors on Scottish undergraduate choice, Journal of Higher Education Policy and Management, 29(1); s.57-72.
  12. Creswell, J. W. (2021). Qualitative research methods: Qualitative research and research design according to five approaches (S. B. Demir & M. Bütün, Ed.). Siyasal Kitabevi. (2013)
  13. Çatı, K., İştar, E., & Özcan, H. (2016). Üniversite tercihlerine etki eden faktörlerin incelenmesi: Türkiye genelinde bir alan araştırması. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 6, 163-177.
  14. Dahal, A. (2022). Assessing Professors’ Prestige, Reasons behind Declining Dignity: A Special Review of Nepalese Context. Interdisciplinary Journal of Sociality Studies, 2, 17–25. https://doi.org/10.38140/ijss-2022.vol2.02
  15. Dee, J. R., Henkin, A. B. & Holman, F. A. (2006). Organizational change and secondary school teachers’ morale, job satisfaction and efficacy. Journal of Educational Administration, 44(1), 58–77.
  16. Dlamini, N. G., & Dlamini, N. D. (2024). Understanding the well-being challenges confronting academic staff in South African universities: a narrative review. Discover Education, 3(1). https://doi.org/10.1007/s44217-024-00089-8
  17. Daweti, B., Khumalo, N., & Edwige Ngo-Henha, P. (2024). The impact of working conditions on commitment of academic employees: A socio-affective perspective. Problems and Perspectives in Management, 22(1), 524–533. https://doi.org/10.21511/ppm.22(1).2024.42
  18. Elsayed, A. (2022). Quality of the work environment and its relationship to job satisfaction of the academic staff of the faculties of social work. Egyptian Journal of Social Work, 14(1), 141–160. https://doi.org/10.21608/ejsw.2022.113575.1154
  19. Erdem, A. R. (2008). Öğretim üyesi akademisyen midir? Bilim adamı mıdır? Akademik Dizayn Dergisi, 2(2), 83-85.
  20. Erkuş, H. Oral, T. & Sever, S. (2020). Üniversite öğrencilerinin bölüm tercihlerini etkileyen faktörler üzerine bir araştırma. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10 (20) 261-275.
  21. Erzen, Z. & Epçaçan, C. (2018). Examınatıon of teacher’s respectability in society according to teacher's opinions. Journal of Institute of Economic Development and Social Researches, 4(9), 331-345.
  22. Gürkan, T. (2018). Akademisyen olmak. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 2(2), 440-446.
  23. Hammond, C. & Churchman, D. (2008). Sustaining academic life. International Journal of Sustainability in Higher Education, 9(3), 235–245. https://doi.org/10.1108/14676370810885862
  24. Hamurcu, M. Eren, T. (2019). Akademik teşvik tabanlı yeni bir performans değerlendirme önerisi ve uygulama. Üniversite Araştırmaları Dergisi. 2(2). 82-100. https://doi.org/10.32329/uad.596163
  25. Hayat, K., Yaqub, K., Aslam, M. A. & Shabbir, M. S. (2022). Impact of societal and economic development on academic performance: A literature review. iRASD Journal of Economics, 4(1). https://doi.org/10.52131/joe.2022.0401.0064
  26. Hladchenko, M. & Westerheijden, D. F. (2017). Means-ends decoupling and academic identities in Ukrainian university after the Revolution of Dignity. European Journal of Higher Education, 8(2), 152–167. https://doi.org/10.1080/21568235.2017.1370384
  27. Joseph M. ve Joseph B. (2000), Indonesian students’ perceptions of choice criteria in the selection of a tertiary institution: strategic implications. International Journal of Educational Management, 14(1), 40-44.
  28. Khosa, A., Burch, S., & Ozdil, E. (2023). Casual accounting academics’ sense of dignity and ınclusion in the workplace. Issues in Accounting Education, 38(1), 87–108. https://doi.org/10.2308/issues-2021-112
  29. Kreber, C. & Mhina, C. (2005). Academic identities and the challenge of teaching excellence. Studies in Higher Education, 30(5), 597–612.
  30. Lucas, K., Manikas, A. S., Mattingly, E. S., & Crider, C. J. (2017). Engaging and misbehaving: How dignity affects employee work behaviors. Organization Studies, 38(11), 1505-1527.
  31. Maringe, F. (2006). University and course choice: Implications for positioning, recruitment and marketing. International Journal of Educational Management, 20(6), 466–479.
  32. Moore, M. & Hofman, J. E. (1988). Professional identity in institutions of higher-learning in Israel. Higher Education, 17(1), 69-79.
  33. Nadirkhanlou, S., Pourezzat, A. A., Gholipour, A. & Zehtabi, M. (2012). Requirements of knowledge commercialization in universities and academic entrepreneurship. In Innovation through Knowledge Transfer 2012 (pp. 179-194). Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg.
  34. Nazir, M. S. & Afza, T. (2009). Impact of aggressive working capital management policy on firms' profitability. IUP Journal of Applied Finance, 15(8).
  35. Neville, L. (2012). Do economic equality and generalized trust ınhibit academic dishonesty? Evidence from state-level search-engine queries. Psychological Science, 23(4), 339–345. https://doi.org/10.1177/0956797611435980
  36. Öztürk, N. (2008). Akademik kimlik ve etik. Akademik Dizayn Dergisi, 2(2), 47-56.
  37. Petersen, M. A. (2009). Estimating standard errors in finance panel data sets: Comparing approaches. Review of Financial Studies, 22(1), 435–480.
  38. Pincus, H. S., & Schmelkin, L. P. (2003). Faculty perceptions of academic dishonesty: A multidimensional scaling analysis. The Journal of Higher Education, 74(2), 196-209.
  39. Sauder, M. & Fine, G. A. (2008). Arbiters, entrepreneurs, and the shaping of business school reputations. Sociological Forum, 23(4), 699–723.
  40. Sertel, G. (2019). Yönetici ve öğretmenlerin kendin kendini sabotaj düzeyleri ile okullardaki örgütsel iklim algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
  41. Teichler, U., Arimoto, A. & Cummings, W. K. (2013). The changing academic profession: majör findings of a comperative survey. Dordrecht: Springer Science and Business Media.
  42. Tekeli, İ. (2002). Sosyal araştırma ile politika oluşturma bağının kurulması üzerine. İTÜ Dergisi. 1(1).
  43. Toprakçı, E. ve Karataş, H. (2022). Dünyada ve Türkiye’de etik kurulun işleyişi, 6th International Education and Innovative Sciences Congress (November 24-25, 2022 / Burdur Mehmet Akif Ersoy University, Full Text Book (ISBN: 978-625-7898-69-0), Iksad Publishing House, ss. 1373-1379. Erişim1: https://www.24kasim.org/_files/ugd/614b1f_03ae80ecc35d46e882e931f11d783b9b.pdf Erişim2: https://www.erdalToprakçı.com.tr/wp-content/uploads/2022/12/tekbildiri-et-hk.pdf
  44. Toprakçı, E. ve Doğan, M. (2022). Türkiye’deki bilimsel araştırmalarda etik kurul sürecinin incelenmesi, Karadeniz 11th International Conference on Social sciences, Date – Place December 17- 18, 2022 Rize-Türkiye, Proceeding Book, Academy Global Publishing House, Isbn: 978-605-72197-8-7, 1090-1098. Erişim1: https://www.karadenizkongresi.org/_files/ugd/797a84_fb240396f97a4dbaa07460c5ba3f9580.pdf Erişim2: https://www.erdalToprakçı.com.tr/wp-content/uploads/2022/12/tek-bildiriet-md.pdf
  45. Tösten, R. & Tayanç, M. (2024). Kültür inşasında mekân olarak modernist okul tarzına yönelik bir eleştiri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(89), 407-418. https://doi.org/10.17755/esosder.1353778
  46. Urgan, S. & Ak, M. (2022). İş saygınlığının iş performansı ve yaşam tatminine etkisine yönelik akademisyenler üzerinde bir araştırma. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 7(18), 285–297. https://doi.org/10.25204/iktisad.1088260
  47. YÖK (2007). Türkiye’nin yükseköğretim stratejisi. Ankara: T.C. Yükseköğretim Kurulu.