Okul Yönetim Ekibinde Takım Ruhu

##plugins.themes.academic_pro.article.sidebar##

Yayınlanmış Haz 21, 2024
Download
PDF
Statistic

İstatistikler

Ölçüm Çağrılıyor ...
Cilt 4 Sayı 1 (2024): Haziran 2024

##plugins.themes.academic_pro.article.main##

Ozan Erdiş
Ege Üniversitesi
https://orcid.org/0009-0005-8548-8539
Erdal Toprakcı
https://orcid.org/0000-0001-9552-9094

Özet

Okul yönetiim ekibi bir müdür ve okulun büyüklüğüne bağlı olarak oluşan sayıda müdür yardımcılarından oluşur. Okul yönetimi ekibinin başarısı güçlü bir takım ruhuna bağlıdır. Takım ruhu, her takım üyesinin bireysel hedeflerinden önce ve ötesinde, her zaman ve her koşulda takımın hedeflerine ulaşmak için birlikte çalışmaya istekli olması, sabrı, azmi ve çabası olarak tanımlanabilir. Araştırmada ‘Okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin görüşlerine göre okul yönetimi ekibinin takım ruhunda güçlenmenin ve zayıflamanın nedenleri ve sonuçları nelerdir?' yanıtlanmaya çalışıldı. Okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin okul yönetim ekibinin kendi aralarındaki uyumu hakkındaki görüşlerinin anlaşılmaya çalışıldığı bu araştırma, nitel fenomenolojik tasarımda görüşme yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı tarafından video veya ses kaydı yapılan görüşmelerde katılımcılara toplam beş soru sorulmuş ve süreçle ilgili notlar da alınmıştır. Araştırma verilerinin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın genel sonucu, okul yöneticilerinde takım ruhu oluşumu ve gelişimi ile ilgili iki temel kavramın yöneticiler arasında uyum ve uyumsuzluk olduğu yönündedir. Buna göre yönetim ekibinin üyeleri ne kadar uyumlu olursa takım ruhu o kadar güçlenir ve ne kadar uyumsuz olursa takım ruhu o kadar zayıflar. Eğitim kurumlarının işleyişi ile ilgili yasa koyucuların okul yönetim ekibinde takım ruhunu zayıflatan nedenler ve zayıf bir takım ruhunun sonuçları ile ilgili olabilecek yasal düzenlemelerden kaçınmaları, diğer yandan takım ruhunu güçlendiren yasal belgelerin içeriğine odaklanmaları önerilebilir.

##plugins.themes.academic_pro.article.details##

TrDoi
https://trdoi.org/10.27579808/e-ijpa.120
Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License ile lisanslanmıtır.

Atıf için
Erdiş, O., & Toprakcı, E. (2024). Okul Yönetim Ekibinde Takım Ruhu. E-Uluslararası Pedandragoji Dergisi, 4(1), 52–84. Erişim bağlantısı: https://www.e-ijpa.com/index.php/pedandragoji/article/view/120

Referanslar

  1. Adeyemi, T. O. (2010). Principals’ leadership styles and teachers job performance in senior secondary schools in Ondo State, Nigeria. Journal of Education Administration and Policy Studies, 2(6), 83-91.
  2. Ahiaku, PKA (2019). Okul yönetimi ekibinin atanmasının etkililiğinin ölçülmesi: Paydaşların görüşlerinin niteliksel bir analizi. AFRİKA Siyaset, Ekonomi ve Toplum Dergisi, 9 (2), 33-45.
  3. Akdemir, N. (1995). Sağlık hizmetlerinde ekip anlayışı ve önemi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 11(3),79-83.
  4. Arkonaç, S. A. (1993). Grup ilişkileri. Alfa Basım Yayım Dağıtım
  5. Athanasaw, Y. A. (2003). Team characteristics and team member knowledge, skills, and ability relationships to the effectiveness of cross‐functional teams in the public sector. International Journal of Public Administration, 26(10-11), 1165-1203.
  6. Atılgan, H., Demirtaş, H., Aksu, M. B. ve Silman, F. (2010). İlköğretim okul yöneticilerine yönelik takım algısı ölçeği geliştirme çalışması, Ege Eğitim Dergisi, (11) 2: 20–44
  7. Aydın, A., Sarıer, Y., & Uysal, Ş. (2013). Okul müdürlerinin liderlik stillerinin, öğretmenlerin örgütsel bağlılığına ve iş doyumuna etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(2), 795-811.
  8. Aydın, M. (1994). Eğitim yönetimi, Ankara: Hatiboğlu Yayınevi.
  9. Aykut, S. (2007) Örgütsel adalet, birey-örgüt uyumu ile çalışanların işle ilgili tutumları. Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  10. Baker, D. P., Day, R., & Salas, E. (2006). Teamwork as an essential component of high‐reliability organizations. Health services research, 41(4p2), 1576-1598.
  11. Balcı, A. (2005). Açıklamalı eğitim yönetimi terimleri sözlüğü. Tek Ağaç, Ankara.
  12. Baloğlu, N. (2011). Dağıtımcı liderlik: okullarda dikkate alınması gereken bir liderlik yaklaşımı. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(3), 127-148.
  13. Barrick, M. R., Mount, M. K., & Judge, T. A. (2001). Personality and performance at the beginning of the new millennium: What do we know and where do we go next? International Journal of Selection and assessment, 9(1‐2), 9-30.
  14. Benoliel, P. (2021). A team-based perspective for school improvement: The mediating role of school management teams. Journal of Research on Educational Effectiveness, 14(2),442-470.
  15. Benoot, C., Hannes, K., & Bilsen, J. (2016). The use of purposeful sampling in a qualitative evidence synthesis: A worked example on sexual adjustment to a cancer trajectory. BMC medical research methodology, 16(1), 1-12.
  16. Birani-Nasraldin, D., Somech, A., & Bogler, R. (2024). How does school management team empowerment relate to teachers' organizational citizenship behavior? A moderated mediation model. International Journal of Educational Management.
  17. Botma, T. L (2021). Teacher perceptions of the competence of the school management team in utilizing a vision of excellence and how it influences job satisfaction, Master of Education (M.Ed.), University of Johannesburg, https://hdl.handle.net/10210/486243
  18. Boushley, J.A. (2013). Principal-counselor relationships: a case study of the implications for the high school leadership team. Dissertation, Professional Leadership, University of Houston
  19. Briggs, C. L. (1986). Learning how to ask: A sociolinguistic appraisal of the role of the interview in social science research (No. 1). Cambridge University Press.
  20. Bryk, A. & Schneider, B. (2002). Trust in schools: A core resource for improvement. Russell Sage Foundation.
  21. Bursalıoğlu, Z. (1985). Eğitim yönetiminde teori ve uygulama. Ankara Üniversitesi Basımevi.
  22. Bursalıoğlu, Z. (2000). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış (11. Basım, Ankara). PegemA Yayıncılık.
  23. Bursalıoğlu, Z. (1991). Eğitimde yenileşme ve demokratik liderlik. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 24(2), 669-675.
  24. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2014). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
  25. Çelik, A. & Şimşek, M. Ş. (2013). Yönetim ve organizasyon. Eğitim Yayınevi.
  26. Çetin, S. (2001). İlköğretim okullarında takım çalışması konusunda öğretmen görüşleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale On sekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  27. Çetin, M. Ö. (1998). Eğitim yönetimi açısından ilköğretim okullarında takım çalışması. Alfa Basın Yayın Dağıtım.
  28. Davis, M. W. (2009). Distributed leadership and school performance. Doctoral dissertation, The George Washington University.
  29. De Bevoise, Wynn (1984). Synthesis of research on the principal as instructional leader. Educational Leadership, 41(5), 14-20.
  30. Dewey, J. (2008). Okul ve Toplum. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  31. Edwards, I. R. & Shipp, A. I. (2007). The relationship between person-environment fit and outcomes: An integrative. Perspectives on organizational fit, 209, 109-142
  32. Elias, M., Dinah, M. M, Tome, M., Sizakele, M. & Soane, M. (2014). The school management team leadership role in rural primary school setting. Mediterranean Journal of Social Sciences, 5(7), 367-373
  33. Epstein, J. L. & Sanders, M. G. (2002). Family, school, and community partnerships. Handbook of parenting: Vol. 5. Practical issues in parenting, 407-437.
  34. Farr-Wharton, R., Brunetto, Y., & Shacklock, K. (2011). Professionals' supervisor–subordinate relationships, autonomy and commitment in Australia: a leader–member exchange theory perspective. The International Journal of Human Resource Management, 22(17), 3496-3512.
  35. Fullan, M. (2001). Whole school reform: Problems and promises. Chicago, IL: Chicago Community Trust.
  36. Fullan, M. & Hargreaves, A. (2012). Reviving teaching with Professional capital. Education Week, 31(33), 30-36.
  37. Gencel, H. (2022). Teacher perceptions of the competence of the school management team to utilise an ethical foundation and its influence on job satisfaction. University of Johannesburg (South Africa) ProQuest Dissertations & Theses, 2022. 29237293.
  38. Gencel, H., Muthukrishna, A., & Grobler, B. (2022). Ethical Leadership of the School Management Team and Job Satisfaction. Journal of Educational Studies, 21(4), 150-171.
  39. Gibbs, A. (1997). Focus groups. Social research update, 19(8), 1-8.
  40. Gizir, C. A. & Gizir, S. (2020). Academic advising from the views of undergraduates: A focus group study. Journal of Qualitative Research in Education, 8(4).
  41. Gökbaş, M. (2001). Eğitimde takım çalışması ve karara katılma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Elazığ, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  42. Gökyer, N. (2011). İlköğretim okullarındaki okul gelişim yönetim ekibi üyelerinin görevlerine ilişkin algıları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (25), 345-358.
  43. Greenberg, J. (1990). Organizational justice: Yesterday, today, and tomorrow. Journal of Management, 16(2), 399-432.
  44. Guzzo, R. A. & Dickson, M. W. (1996). Teams in organizations: Recent research on performance and effectiveness. Annual review of psychology, 47(1), 307-338.
  45. Hallinger, P. & Heck, R. H. (1998). Exploring the principal's contribution to school effectiveness: 1980‐1995. School Effectiveness and School İmprovement, 9(2), 157-191.
  46. Haynes, N.M., Emmons, C.L., & Woodruff, D.W. (1998). School Development Program effects: Linking implementation to outcomes. Journal of Education for Students Placed at Risk, 3(1),71-85.
  47. Hollenbeck, J. R., Beersma, B. & Schouten, M. E. (2012). Beyond team types and taxonomies: A dimensional scaling conceptualization for team description. Academy of Management Review, 37(1), 82-106.
  48. Hoover-Dempsey, K. V. & Sandler, H. M. (1997). Why do parents become involved in their children’s education? Review of educational research, 67(1), 3-42.
  49. Hoy, W. K. & Hannum, J.W. (1997). Middle school climate: An empirical assessment of organizational health and student achievement. Educational Administration Quarterly, 33(3),290-311.
  50. Hoy, W. K. & Miskel, C. G. (2008). School effectiveness. Educational administration: Theory, Research, and Practice, 299-308.
  51. Hulpia, H., Devos, G., & Rosseel, Y. (2009). Development and validation of scores on the distributed leadership inventory. Educational and Psychological Measurement, 69(6), 1013-1034.
  52. Hulpia, H., Devos, G., & Keer, H. V. (2011). The relation between school leadership from a distributed perspective and teachers’ organizational commitment: Examining the source of the leadership function. Educational Administration Quarterly, 47(5), 728-771.
  53. Johnson, D.W., & Johnson. F.B. (1994). Joining together: Group theory and group skills. Needham Heights, MA: Allyn & Bacon.
  54. Johnson, D. W. & Johnson, R. T. (2017). The use of cooperative procedures in teacher education and professional development. Journal of Education for Teaching, 43(3), 284-295.
  55. Katzenbach, J. R. & Smith, D. K. (1993). The rules for managing cross‐functional reengineering teams. Planning review, 21(2), 12-13.
  56. Kaya, Y. K. (1999). Eğitim Yönetimi Kuram ve Türkiye’deki Uygulama. Ankara: Bilim Yayıncılık.
  57. Kgadima, M.S. (2006). The role of the school management team in the implementation of anassessment policy in primary schools. Doctoral dissertation, North-West University.
  58. Kgaswe, JE (2021). Okul yönetimi ekibinin etkili iletişimi kullanma yeterliliğine ilişkin öğretmen algıları ve bunun iş tatmini üzerindeki etkisi. Johannesburg Üniversitesi (Güney Afrika).
  59. Kitzinger, J. (1995). Qualitative research: introducing focus groups. Bmj, 311(7000), 299-302.
  60. Khambule, C. M. (2007). The role of the school management team in staff development. Submitted in Partial Fulfillment of the Requirements of the Degree of Master of Education in the Department of Education Planning and Administration of the University of Zululand
  61. Kleine, M. & Kube, S. (2015). Communication and trust in principal-team relationships: Experimental evidence. MPI Collective Goods Preprint, (2015/6).
  62. Klinck, K., Thutulwa, N. ve Pelser, A.M. (2023). Creating a high-performing school management team: bringing talent to the table for effective service delivery. Frontiers in Education, 8(3), 1-12). DOI:10.3389/feduc.2023.1228181
  63. Kongar, E. (1985). Türkiye'nin toplumsal yapısı. Remzi Kitabevi.
  64. Kristof‐Brown, A. L., Zimmerman, R. D., & Johnson, E. C. (2005). Consequences of individual’s fit at work: A meta‐analysis of person–job, person–organization, person–group, and person–supervisor fit. Personnel psychology, 58(2), 281-342.
  65. Küçükahmetoğlu, M. (2012). Türkiyede okullara yönetici yetiştirmenin gerekliliği. Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  66. Leithwood, K. & Jantzi, D. (2006). Transformational school leadership for large-scale reform: Effects on students, teachers, and their classroom practices. School Effectiveness and School Improvement, 17(2), 201-227.
  67. López-López, M. C., López-Fuentes, R., Epelde-Larrañaga, A., & Fernández-Prados, M. J. (2023). School management team and inclusion: the perspective of families and teachers in the Spanish context. International Journal of Leadership in Education, 1-17.
  68. MacIntosh, J. A. (1993). Focus groups in distance nursing education. Journal of Advanced Nursing, 18(12), 1981-1985.
  69. Maddux, R. B. (1999), Takım kurma: Bir liderlik uygulaması, Çev., Can İkizler, Alfa Basım Yayım Dağıtım Ltd, İstanbul.
  70. Maja, T. S. A. (2016). School management team members' understanding of their duties according to the personnel administration measures University of Pretoria (South Africa) ProQuest Dissertations & Theses, 2016. 30708895.
  71. Mangena, M. M. (2009). The role of the school management team (SMT) in the branding of the school. University of Johannesburg (South Africa) ProQuest Dissertations & Theses, 2009. 28302887.
  72. Mapaire, C. (2019). The distribution of instructional leadership among the school management team in a secondary school in Gauteng. University of Johannesburg (South Africa).
  73. Maphalala, M.C., Govender,S. & Khumalo, N. P. (2023). The role of the school management team in the management and monitoring of the curriculum in king Cetshwayo secondary schools. In Towards Innovative Ways of Managing Curriculum in Rural Secondary Schools in the Twenty-First Century (pp.10-24). Brill.
  74. Marks, H. M. & Printy, S. M. (2003). Principal leadership and school performance: An integration of transformational and instructional leadership. Educational Administration Quarterly, 39(3), 370-397.
  75. Marks, M. A., Mathieu, J. E. & Zaccaro, S. J. (2001). A temporally based framework and taxonomy of team processes. Academy of Management Review, 26(3), 356-376.
  76. Marzano, R. J., Waters, T. & McNulty, B.A. (2005). School leadership that works: From research to results. ASCD.
  77. Maynard-Tucker, G. (2000). Conducting focus groups in developing countries: skill training for local bilingual facilitators. Qualitative Health Research, 10(3), 396-410.
  78. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
  79. Mlola, B.A. (2021). The role of school management team in enhancing students’ academic performance in secondary schools. Doctoral Dissertation, The Open University of Tanzania.
  80. Mosoge, M. J., & Mataboge, S. K. C. (2021). Empowerment of the School Management Team by Secondary Schools' Principals in Tshwane West District, South Africa. Educational Research and Reviews, 16(4), 93-103.
  81. Naicker, K. (2019). Leadership for inclusive education: a case study of a school management team in an urban primary school. A dissertation submitted in partial fulfilment of the requirement for the degree of Masters in Educational Leadership, Management and Policy, College of Humanities, School of Education, University of KwaZulu-Natal
  82. Oğuz, N. (2001) Eğitimde verimlilik ve okul verimliliği. Kalkınmada Verimlilik Anahtarı. 146, 16-17.
  83. O'Reilly, C. A., Chatman, J., & Caldwell, D. F. (1991). People and organizational culture: A profile comparison approach to assessing person-organization fit. Academy of Management Journal, 34(3), 487-516.
  84. Özdemir, M. (2012). Dağıtımcı liderlik envanterinin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 18(4), 575-598.
  85. Özdemir, M., & Yirmibeş, A. (2016). Okullarda liderlik ekibi uyumu ve öğretmen performansı ilişkisinde iş doyumunun aracı etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(2).
  86. Özkan, O. S. (2018). Psikolojik sermayenin bireysel performans üzerindeki etkisinde birey-örgüt uyumunun aracılık rolü. Yayımlanmamış doktora tezi, Türk Hava Kurumu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı.
  87. Periah, J. (2015). The role of the school management team in educator motivation. Submitted in fulfilment of the requirement for the degree Master of Education in the Department of Educational Foundations and Management of the Faculty of Education at the University of Zululand
  88. Ritchie, J., Lewis, J., Nicholls, M., & Ormston, R. (2003). A guide for social science students and researchers. Qualitative Research Practice. London: Sage.
  89. Robbins, S., Judge, T. A., Millett, B., & Boyle, M. (2013). Organisational behaviour. Pearson Higher Education AU.
  90. Sarıhan, H. İ. (1996). Proje yönetiminde liderlik ve takım çalışması, BYTE Dergisi, Aralık Sayısı, İstanbul
  91. Simon, B. S. & Epstein, J. L. (2001). School, family, and community partnerships. Promising practices for family involvement in schools. Greenwich, Conn.: Information Age Publ,1-84.
  92. Sergienko, A. & Sokolova, I. (2023). Development potential of the school management team in modern context. Man and Education, 1(74), 38-49.
  93. Smit, G.M. (2022). School management team strategies for the enactment of teacher leadership in secondary schools. Doctoral Dissertation, North-West University (South Africa).
  94. Spillane, J. P. (2005). Distributed leadership. In The educational forum, Taylor & Francis Group.
  95. Sümter, E. (2003). Örgütlerde takım çalışması ve performansa etkileri. Doktora tezi, Marmara Üniversitesi.
  96. Tanrıverdi, H., & Paşağlu, S. (2014). Dönüşümcü liderlik, örgütsel adalet ve iş tatmini arasındaki ilişkileri belirlemeye yönelik okul öncesi öğretmenleri üzerinde bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(50), 274-293.
  97. Taş, C. & Radmard, S. (2019). İlk ve ortaokullarda görev yapan yöneticilerin takım algısının incelenmesi. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 5(8), 225-240.
  98. Taşpınar, Y. & Eryeşil, K. (2021). Erdemli liderlik algısının, birey-örgüt uyumu ve iş tatminine etkisi. OPUS International Journal of Society Researches, 18 (Yönetim ve Organizasyon Özel Sayısı), 1223-1255.
  99. Tekin, D. (2007). İlköğretim okullarında yöneticilerin takım kurma ve yönetebilme yeterliği (Sakarya ili örneği). Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  100. Toprakçı, E. (2008). Sınıfa dayalı yönetim. Ankara: Pegem Akademi.
  101. Toprakçı, E. (2016). Eğitbilim pedandragoji. Ankara: Ütopya Yayınevi.
  102. Toprakçı, E. (2017). Sınıf yönetimi. Ankara: Pegem Akademi.
  103. Tschannen-Moran, M. & Hoy, W.K. (2000). A multidisciplinary analysis of the nature, meaning, and measurement of trust. Review of Educational Research, 70(4), 547-593.
  104. Tuna, B. (2003). Takım çalışmasına ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
  105. Turner, G. (1987). Appraisal of a school management team: A case study of a comprehensive school. School Organızatıon, 7(2), 143-151.
  106. Uludağ, G. (2018). Örgütsel bağlılık ile iş gören performansı ilişkisini incelemeye yönelik bir alan araştırması. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 171-193.
  107. Uysal, A. (2001). İlköğretim okulu müdürlerinin yöneticilik ve liderlik davranışları. Yüksek lisans tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  108. Vigoda‐Gadot, E. & Meiri, S. (2008). New public management values and person‐organization fit: A socio‐psychological approach and empirical examination among public sector personnel. Public administration, 86(1), 111-131.
  109. West, M. A. (2012). Effective teamwork: Practical lessons from organizational research. John Wiley & Sons.
  110. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (9. Genişletilmiş Baskı) Ankara: Seçkin Yayınevi.